Trwa logowanie...

Zarejestruj się przez portal


ADHD u małych dzieci


ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder), czyli tzw. zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi występuje u około 3% - 5% dzieci w wieku od 3 do 8 lat. Cechą charakterystyczną tego zaburzenia  psychokinetycznego jest jego zdecydowanie częstsze występowanie (6 do 8 razy częściej) u chłopców niż u dziewczynek.

 

Pierwsze symptomy ADHD pojawiają się w ciągu pierwszych pięciu lat życia dziecka; u około 1/3 osób objawy te utrzymują się także w dorosłym życiu.
Źródło pochodzenia ADHD nie jest do końca znane, tym niemniej przyjmuje się, że oprócz pewnych predyspozycji genetycznych (np. uszkodzenia centralnego układu nerwowego) na rozwój tego zaburzenia wpływać mogą również problemy w trakcie porodu (np. niedotlenienie mózgu) oraz uwarunkowania środowiskowe w otoczeniu, w którym rozwija się dziecko. Objawy ADHD są łatwe do rozpoznania -  do najczęstszych i najbardziej charakterystycznych należą: wykonywanie gwałtownych ruchów, częste przemieszczanie się połączone z nadmierną aktywnością werbalną - mówienie na różne tematy,  szybka zmiana aktywności, podejmowanie nowych działań bez wcześniejszego ukończenia poprzednich zadań, trudności w koncentracji na jednym, konkretnym zadaniu.

Chyba najpełniejsze zestawienie charakterystycznych objawów ADHD dokonane zostało  badaczy amerykańskich,  którzy wyodrębnili następujące objawy (1):
•    wysoka impulsywność,
•    trudności w podtrzymaniu uwagi i wysiłku,
•    duże problemy z kontrolą poziomu pobudzenia,
•    potrzeba bezpośredniego wzmocnienia.

Rozwijając ten wątek wyróżnić można pewną grupę charakterystycznych objawów w sferze emocjonalnej, do których należą:
•    niekontrolowane napady złości,
•    podwyższona wrażliwość emocjonalna na bodźce otoczenia,
•    wzmożona ekspresja uczuć,
•    impulsywność działania.

Z kolei w strefie poznawczej wyodrębniono następujące objawy ADHD:
•    trudności w koncentracji  uwagi,
•    brak wytrwałości w dążeniu do osiągania celów, zwłaszcza w przypadku niedostrzegania bezpośredniej korzyści z danego działania,
•    pochopność w działaniu,
•    wysoki poziom uciążliwości pracy umysłowej i związana z tym obniżona i nierównomierna wydajność,
•    przerzucanie uwagi z obiektu na obiekt (udzielanie nieprawidłowych, nieprzemyślanych odpowiedzi na pytania lub nieprawidłowe rozwiązywanie zadań),
•    trudności syntetyzowania w myśleniu.

Musimy pamiętać, że diagnoza u małych dzieci jest ze względu na stopień rozwoju malucha utrudniona lub bardzo często niemożliwa. Prawie zawsze występuje natomiast grupa charakterystycznych objawów, wskazujących na możliwość wystąpienia ADHD, takich jak:
•    przyspieszony lub opóźniony rozwój mowy,
•    ciągła aktywność ruchowa,
•    częste problemy ze snem,
•    nadpobudliwość nerwowa,
•    zaburzenia koncentracji uwagi,
•    niechęć do przytulania, wynikająca również ze współwystępującej nadwrażliwości dotykowej,
•    trudności w przyjmowaniu pokarmów - dziecko sprawia wrażenie, jakby nie miało czasu na jedzenie,

W przypadku zdiagnozowania ADHD u dziecka pierwszym pytaniem, na które należy znaleźć odpowiedź, jest pytanie o wybór właściwej metody leczenia nadpobudliwego malucha. Oczywiście nie ma możliwości usunięcia przyczyn samego zaburzenia, tak więc należy dążyć do minimalizacji jego negatywnych symptomów, przede wszystkim tych najbardziej widocznych, związanych z nadpobudliwością dziecka.  Na szczęście w ciągu ostatnich kilku lat dokonał się w tej dziedzinie znaczny postęp; obecnie najlepsze efekty osiąga się przy zastosowaniu tzw. terapii multimodalnej, będącej kombinacją różnych metod, dostosowanych do indywidualnego profilu danego dziecka.

Terapia multimodalna składa się z trzech podstawowych elementów:
1. psychoterapii,
2. zastosowania leków,
3. działań wychowawczych (zarówno ze strony rodziców jak i nauczycieli).

Zastosowanie poszczególnych składników terapii oraz ich natężenie, zależy od poziomu intensywności objawów ADHD. Zgodnie z przyjętą w Niemczech definicją terapii multimodalnej, obejmuje ona następujące działania (2):
1. poinformowanie oraz doradztwo dla rodziców, dzieci oraz wychowawców i nauczycieli,
2. szkolenia dla rodziców dzieci wraz z możliwą terapią rodzinną,
3. odpowiednio dobraną interwencję w przedszkolu/szkole dziecka dotkniętego ADHD,
4. terapię poznawczą dla dzieci,
5. terapię farmakologiczną, z wykorzystaniem dostępnych leków.

Jak więc widzimy, pierwszym elementem skutecznej terapii dzieci z zespołem ADHD jest przekazanie - poinformowanie o problemie osób odpowiedzialnych za wychowanie malucha, czyli jego rodziców, opiekunów i nauczycieli. Kolejnym krokiem są już specjalne kursy dla ww. grup osób, możliwa jest także terapia rodzinna. Uzupełnieniem tych działań jest podjęcie współpracy z placówką wychowawczą - przedszkolem do którego uczęszcza maluch; jego terapia oraz jako ostatni element - zastosowanie leków.
Wielu rodziców zadaje sobie pytanie: czy moje dziecko należy leczyć? jeśli tak, to kiedy należy rozpocząć proces leczenia. Oczywiście na tak postawione pytania nie ma jednej - uniwersalnej odpowiedzi. Moment rozpoczęcia terapii zależy przede wszystkim od stopnia intensywności objawów ADHD oraz od poziomu "szkodliwości" - uciążliwości tych objawów. Generalnie, im szybciej podejmiemy leczenie, tym mniejszy powinien być negatywny wpływ ADHD na proces rozwoju dziecka. Szczególną ostrożność należy jednak zachować w przypadku terapii farmakologicznej - leki w przypadku małych dzieci należy stosować z dużą ostrożnością, tylko i wyłącznie w uzasadnionych przypadkach. Wynika to z ich specyfiki oraz możliwości wywołania wielu niepożądanych działań ubocznych.
Reasumując, w chwili obecnej nie ma możliwości usunięcia przyczyn wywołujących ADHD, można i należy podjąć terapię, tak aby zminimalizować negatywne objawy tego zaburzenia, co umożliwi prawidłowy rozwój dziecka i jego właściwe funkcjonowanie w danej grupie społecznej - najpierw przedszkolnej, później szkolnej.


(1) Elizabeth P. Sparrow, Drew Erhardt : Essentials of ADHD Assessment for Children and Adolescents, Wiley Verlag 2014.
(2) Deutsche Gesellschaft für Kinder- und Jugendpsychiatrie und Psychotherapie; Deutscher Ärzteverlag, 3. überarbeitete. Auflage 2007



Twój komentarz może być pierwszy pod tym artykułem


Przepisz kod z obrazka:

Informacje prawne
Kontakt
Regulamin
Faq
Partnerzy
Portal Boborynek.pl to obowiązkowe miejsce dla każdego rodzica i opiekuna. Znajdziesz tutaj nowe oraz używane artykuły dla dzieci, artykuły do karmienia, gry, zabawki, wózki i wiele innych przydatnych produktów i akcesoriów. Możesz kupować, sprzedawać i wymieniać się z innymi użytkownikami. Zapoznasz się również z poradami doświadczonych ekspertów: pedagogów, psychologów, lekarzy i dietetyków. Wszystko co jest niezbędne dla Ciebie oraz dla Twojego dziecka.